Wielka Brytania przyst\u0105pi\u0142a do II wojny \u015bwiatowej z powodu inwazji Niemiec na Polsk\u0119. Jednak w roku 1945 nie uda\u0142o jej si\u0119 ocali\u0107 Polski ze szpon\u00f3w Stalina. Czy poczucie historycznego d\u0142ugu mia\u0142o wp\u0142yw na stosunki angielsko-polskie?<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdego dnia s\u0142ysz\u0119 osoby m\u00f3wi\u0105ce po polsku. W poci\u0105gu, w sklepie, na ulicy. Dziesi\u0119\u0107 lat po przyst\u0105pieniu Polski do Unii Europejskiej, nikt nie jest w stanie dok\u0142adnie oszacowa\u0107 ilu Polak\u00f3w mieszka w Wielkiej Brytanii. Spis powszechny w 2011 r. oszacowa\u0142 t\u0119 liczb\u0119 na blisko 600 000 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n
Jednak ta liczba nie obejmuje tych, kt\u00f3rzy pozostali w UK po zako\u0144czeniu II Wojny \u015awiatowej, ani ich potomstwa. W sumie Wielka Brytania jest prawdopodobnie domem dla ponad miliona os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 polskie korzenie. Jednak\u017ce Wielka Brytania i Polska nie maj\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142ych wi\u0119zi historycznych, takich jak Wielka Brytania i Irlandia czy Polska i Francja. Spis powszechny z 1931 r. ujawni\u0142, \u017ce tylko oko\u0142o 40 000 Polak\u00f3w mieszka\u0142o w Wielkiej Brytanii. Polska nie otworzy\u0142a ambasady w Londynie a\u017c do 1929 roku. Zatem jak i dlaczego wszyscy tu sko\u0144czyli\u015bmy?<\/p>\n\n\n\n
Wielka Brytania wypowiedzia\u0142a wojn\u0119 Niemcom 3 wrze\u015bnia 1939 r. Zrobi\u0142a to tylko z jednego powodu, kt\u00f3rym by\u0142 atak Niemiec na Polsk\u0119. Wielka Brytania zapewni\u0142a wsparcie dla swego sojusznika, podobnie jak w przypadku wsparcia Belgii podczas I wojny \u015bwiatowej. Dyplomata i pisarz Sir Nicholas Henderson, by\u0142y ambasador w Polsce, nazywa\u0142 to “fataln\u0105 gwarancj\u0105”.<\/p>\n\n\n\n
Marek Pruszewicz urodzi\u0142 si\u0119 w Wielkiej Brytanii w rodzinie pochodz\u0105cej z Polski. Jego ojciec uciek\u0142 przed Niemcami podczas II wojny \u015bwiatowej i do\u0142\u0105czy\u0142 do Free Polish Forces z siedzib\u0105 w Szkocji. Po wojnie osiad\u0142 w Anglii, jako jeden z dziesi\u0105tk\u00f3w tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy nie wr\u00f3cili do Polski.<\/p>\n\n\n\n
To by\u0142o bezprecedensowe. Wielka Brytania nigdy nie dala takiego zobowi\u0105zania \u017cadnemu ze wschodnioeuropejskich kraj\u00f3w. Nigdy nie by\u0142o szczeg\u00f3lnych stosunk\u00f3w z Polsk\u0105. Nawet Winston Churchill by\u0142 zdumiony.<\/p>\n\n\n\n
“Rz\u0105d Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci da\u0142 gwarancj\u0119 Polsce. Zaskoczy\u0142o mnie, gdy us\u0142ysza\u0142em, \u017ce daj\u0105 tak\u0105 gwarancj\u0119”, powiedzia\u0142 Churchill w maju 1939 roku.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119c dlaczego Wielka Brytania to zrobi\u0142a? Oczywi\u015bcie odpowied\u017a mia\u0142a ma\u0142o wsp\u00f3lnego z Polsk\u0105, natomiast o wiele wi\u0119cej z nazistowskimi Niemcami.<\/p>\n\n\n\n
W marcu 1939 r. rozpad\u0142a si\u0119 s\u0105siaduj\u0105ca z Polsk\u0105 Czechos\u0142owacja. Wkroczy\u0142y do niej niemieckie si\u0142y Adolfa Hitlera, a premier Wielkiej Brytanii Neville Chamberlain postanowi\u0142, \u017ce Niemcy nie mog\u0105 grozi\u0107 innym krajom. Niewielu ludzi pami\u0119ta, \u017ce Wielka Brytania nie tylko obieca\u0142a wsparcie Polsce, ale tak\u017ce zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do pomocy w Grecji i Rumunii, je\u015bli kt\u00f3rekolwiek z tych pa\u0144stw zostanie zaatakowane.<\/p>\n\n\n\n
Chamberlain nazwa\u0142 zapewnienia “pierwsz\u0105 pomoc\u0105” – przyznaj\u0105c, \u017ce obietnice zosta\u0142y z\u0142o\u017cone w po\u015bpiechu, bez przemy\u015blenia w jaki spos\u00f3b powinny by\u0107 honorowane. Wielka Brytania liczy\u0142a, \u017ce to wystarczy – nie wystarczy\u0142o. Niemcy zaatakowa\u0142y i pokona\u0142y Polsk\u0119 w ci\u0105gu kilku tygodni. Wielka Brytania og\u0142osi\u0142a wojn\u0119, ale nie mog\u0142a pom\u00f3c Polsce.<\/p>\n\n\n\n
Polska ponios\u0142a kl\u0119sk\u0119, a po niej Francja, co spowodowa\u0142o, \u017ce wci\u0105\u017c walcz\u0105cy Polacy udali si\u0119 do Wielkiej Brytanii. Polscy \u017co\u0142nierze zyskiwali reputacj\u0119 za odwag\u0119 i pomys\u0142owo\u015b\u0107. Jeden z polskich dywizjon\u00f3w w RAF, dywizjon 303, odnotowa\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 zestrzele\u0144 samolot\u00f3w wroga w\u015br\u00f3d dywizjon\u00f3w my\u015bliwskich bior\u0105cych udzia\u0142 w bitwie o Angli\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze pr\u00f3by z\u0142amania niemieckiego kodu Enigmy mia\u0142y miejsce w Warszawie, a nie w Bletchley Park. Polacy zdali sobie spraw\u0119, \u017ce matematyka ma kluczowe znaczenie i ujawnili sojusznikom istotne informacje dotycz\u0105ce swoich metod pracy na pocz\u0105tku wojny. Wk\u0142ad Polak\u00f3w w rozszyfrowanie Enigmy zosta\u0142 oficjalnie uhonorowany w 2014 roku.<\/p>\n\n\n\n
Po wojnie nowo wybrany rz\u0105d Klemensa Attlee stara\u0142 si\u0119 przyj\u0105\u0107 wyra\u017ane stanowisko wobec Polak\u00f3w w Wielkiej Brytanii. “Chocia\u017c nie b\u0119dziemy u\u017cywa\u0107 si\u0142y, aby zmusi\u0107 tych ludzi do powrotu do Polski, to nigdy nie ukrywa\u0142em naszego silnego przekonania, \u017ce naszym zdaniem powinni oni wr\u00f3ci\u0107, aby odegra\u0107 swoj\u0105 rol\u0119 w odbudowie dotkni\u0119tego wojn\u0105 kraju” powiedzia\u0142 pos\u0142om sekretarz Ernest Bevin. Tysi\u0105ce wr\u00f3ci\u0142o do domu. Ale dziesi\u0105tki tysi\u0119cy odm\u00f3wi\u0142o powrotu.<\/p>\n\n\n\n
Utrata wschodniej Polski na rzecz Zwi\u0105zku Radzieckiego, uzgodniona przez Churchilla, Roosevelta i Stalina w Ja\u0142cie, pozostawi\u0142a tysi\u0105ce polskich \u017co\u0142nierzy i ich rodzin bez dom\u00f3w, do kt\u00f3rych mogliby powr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Wielu Polak\u00f3w w Wielkiej Brytanii obawia\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c – jak si\u0119 okaza\u0142o s\u0142usznie – \u017ce nowy Tymczasowy Rz\u0105d Jedno\u015bci Narodowej w Polsce b\u0119dzie kontrolowany przez Moskw\u0119, a obietnice wolnych wybor\u00f3w nie zostan\u0105 dotrzymane.<\/p>\n\n\n\n
Pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c pot\u0119pienie i gorycz. Lewicowa cz\u0119\u015b\u0107 brytyjskiej polityki, zw\u0142aszcza niekt\u00f3re zwi\u0105zki zawodowe, nie potrafi\u0142a zrozumie\u0107 niech\u0119ci Polak\u00f3w do powrotu do kraju. Argumentowali, \u017ce przedwojenna Polska nie by\u0142a demokracj\u0105, jednocze\u015bnie pytaj\u0105c czy w powojennej socjalistycznej Polsce b\u0119dzie lepiej?<\/p>\n\n\n\n
Jedn\u0105 z cz\u0119\u015bci Wielkiej Brytanii, gdzie uczucia osi\u0105ga\u0142y szczyty, by\u0142a Szkocja. Podczas wojny stacjonowa\u0142o tam wiele polskich oddzia\u0142\u00f3w. “Lewica, w tym komuni\u015bci, kierowali wiele wyzwisk pod k\u0105tem Polak\u00f3w. Po odegraniu istotnej roli najwierniejszych sojusznik\u00f3w Wielkiej Brytanii, polscy oficerowie znale\u017ali si\u0119 w sytuacji w kt\u00f3rej byli nazywani faszystami”, wyja\u015bnia Robert Ostrycharz, naukowiec polsko-szkockiego pochodzenia. “My\u015bl\u0119, \u017ce to z powodu ich silnego antykomunistycznego i antysowieckiego nastawienia, poniewa\u017c Ci, kt\u00f3rzy rzucali te oskar\u017cenia byli bardzo prosowieccy”.<\/p>\n\n\n\n
Na pocz\u0105tku 1946 roku odby\u0142a si\u0119 konferencja Amalgamated Engineering Union, popierana przez szkockie w\u0142adze, wzywaj\u0105ca wszystkich Polak\u00f3w do demobilizacji i powrotu do Polski. Glasgow Herald pot\u0119pi\u0142 wniosek jako “g\u0142upi” i zaatakowa\u0142 “wrogo\u015b\u0107 wyra\u017con\u0105 wobec Polak\u00f3w przez nietolerancyjn\u0105 mniejszo\u015b\u0107 w Szkocji”.<\/p>\n\n\n\n
W \u015blad za poprzednimi posz\u0142y inne zniewagi. Parada zwyci\u0119zc\u00f3w maj\u0105ca miejsce w czerwcu 1946 roku w Londynie, obejmowa\u0142a przedstawicieli wszystkich zwyci\u0119skich armii, opr\u00f3cz Polski. Polscy \u017co\u0142nierze w Wielkiej Brytanii nie zostali zaproszeni do wzi\u0119cia udzia\u0142u w paradzie. Ci, kt\u00f3rzy dowodzili wolnymi polskimi si\u0142ami, tak\u017ce poczuli gniew nowego przyw\u00f3dztwa komunistycznego w Polsce. W 1946 roku dziesi\u0105tki polskich dow\u00f3dc\u00f3w zosta\u0142o pozbawionych polskiego obywatelstwa, co uczyni\u0142o z nich bezpa\u0144stwowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Jednym z nich by\u0142 genera\u0142 Stanis\u0142aw Maczek, dow\u00f3dca 1 Dywizji Pancernej, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 w pokonaniu armii niemieckich w Normandii. Bez obywatelstwa i emerytury wojskowej, dosta\u0142 prac\u0119 jako barman w hotelu w Edynburgu, aby wspiera\u0107 siebie i swoj\u0105 rodzin\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Gdy sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce wschodnia Europa by\u0142a pod hegemoni\u0105 radzieck\u0105, wszystko si\u0119 zmieni\u0142o dla Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali w Wielkiej Brytanii. Ustawa o przesiedleniu – pierwsza w historii forma migracji masowej zatwierdzona przez Westminster, umo\u017cliwi\u0142a Polakom otrzymanie pomocy w osiedleniu si\u0119 w Wielkiej Brytanii oraz uzyskanie brytyjskiego obywatelstwa.<\/p>\n\n\n\n
W ca\u0142ej Wielkiej Brytanii powsta\u0142y obozy przesiedle\u0144cze, w kt\u00f3rych mieszkali Polacy i ich rodziny. Niekt\u00f3re pozosta\u0142y otwarte przez dziesi\u0119ciolecia. Ostatni, Ilford Park w Devon, jest nadal otwarty i prowadzony przez Ministerstwo Obrony, jako dom dla blisko 100 Polak\u00f3w w podesz\u0142ym wieku.<\/p>\n\n\n\n
W 1951 roku Brytyjski spis powszechny wykaza\u0142, \u017ce liczba nowo narodzonych dzieci polskich imigrant\u00f3w wzros\u0142a czterokrotnie od okresu przed wojn\u0105, do ponad 160 000.<\/p>\n\n\n\n
W ci\u0105gu nast\u0119pnych czterdziestu lat polska spo\u0142eczno\u015b\u0107 w Wielkiej Brytanii mia\u0142a solidne fundamenty.<\/p>\n\n\n\n
Gdy Polska prowadzi\u0142a rewolucj\u0119 w Europie Wschodniej wraz z powstaniem Solidarno\u015bci, Wielka Brytania szybko zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do wsparcia i odnowienia pami\u0119ci sojuszu wojennego.<\/p>\n\n\n\n
“To by\u0142a inwazja na Tw\u00f3j kraj, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a Angli\u0119 do w\u0142\u0105czenia si\u0119 do ostatniej wojny. Rz\u0105d Polski przyby\u0142 do Londynu, aby kontynuowa\u0107 walk\u0119 o wolno\u015b\u0107. Wielu Twoich rodak\u00f3w walczy\u0142o obok nas”, powiedzia\u0142 premier John Major do Lecha Wa\u0142\u0119sy, kt\u00f3ry jako pierwszy polski prezydent odwiedzi\u0142 Wielk\u0105 Brytani\u0119 w 1991 roku. By\u0142o jasne, \u017ce Wielka Brytania chce zobaczy\u0107 Polsk\u0119 jako cz\u0119\u015b\u0107 Wsp\u00f3lnoty Europejskiej. “Nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce je\u015bli zechcecie, to staniecie si\u0119 pe\u0142noprawnymi cz\u0142onkami Wsp\u00f3lnoty w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci.”<\/p>\n\n\n\n
Min\u0119\u0142o jeszcze 13 lat, zanim Polska przyst\u0105pi\u0142a do UE. Kiedy to zrobi\u0142a w 2004 roku, Wielka Brytania by\u0142a jednym z trzech pa\u0144stw cz\u0142onkowskich umo\u017cliwiaj\u0105cych polskim pracownikom nieograniczony dost\u0119p do rynku pracy od pierwszego dnia cz\u0142onkostwa. Tu\u017c przed og\u0142oszeniem tej decyzji premier Tony Blair zwo\u0142a\u0142 konferencj\u0119 prasow\u0105, kt\u00f3r\u0105 przeprowadzi\u0142 wsp\u00f3lnie ze swoim polskim odpowiednikiem w listopadzie 2002 roku, aby ponownie o\u017cywi\u0107 ducha polsko-angielskiego sojuszu wojennego. “Polska i Polacy, a zw\u0142aszcza polscy \u017co\u0142nierze, podczas II wojny \u015bwiatowej dokonywali ogromnych po\u015bwi\u0119ce\u0144 walcz\u0105c wsp\u00f3lnie z brytyjskimi oddzia\u0142ami, jest to szczeg\u00f3lnie wzruszaj\u0105ce i s\u0105dz\u0119, \u017ce dzi\u015b Wielka Brytania i Polska wsp\u00f3lnie tworz\u0105 now\u0105 Europ\u0119”.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug wynik\u00f3w spisu powszechnego z 2011 roku, liczba Polak\u00f3w urodzonych w Wielkiej Brytanii wzros\u0142a z mniej ni\u017c 100 000 przed przyst\u0105pieniem do UE do ponad 500 000. Wzrost wynika\u0142 z braku ogranicze\u0144 dost\u0119pu do pracy i ugruntowanej pozycji polskiej spo\u0142eczno\u015bci. W 2004 roku Polacy byli 13 najwi\u0119ksz\u0105 zagraniczn\u0105 grup\u0105 narodow\u0105. Do roku 2008 byli najwi\u0119ksz\u0105 grup\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Skutki by\u0142y r\u00f3wnie\u017c kulturowe – polski hydraulik sta\u0142 si\u0119 powszechnym stereotypem, a polskie sklepy pojawi\u0142y si\u0119 w brytyjskich miastach. Do 2008 roku w Wielkiej Brytanii sprzedano rocznie 45 miliony litr\u00f3w piwa Lech i Tyskie rocznie, b\u0119d\u0105cymi dwoma najpopularniejszymi piwami w Polsce.<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w UE nie otworzy\u0142a drzwi polskim pracownikom w 2004 roku. Czy brytyjska polityka otwartego drzwi by\u0142a wynikiem braterstwa w II wojnie \u015bwiatowej?<\/p>\n\n\n\n
To wydaje si\u0119 ma\u0142o prawdopodobne. Nie tylko polscy pracownicy zostali wpuszczeni do Wielkiej Brytanii w 2004 roku. Zasady te obj\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c obywateli siedmiu innych kraj\u00f3w europejskich – Czech, Estonii, W\u0119gier, \u0141otwy, Litwy, S\u0142owacji i S\u0142owenii. Innymi s\u0142owy, decyzja wynika\u0142a nie z winy czy wdzi\u0119czno\u015bci, lecz ekonomii – m\u00f3wi Paul Lay, redaktor History Today.<\/p>\n\n\n\n
Odzwierciedla to pewn\u0105 filozoficzn\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107, m\u00f3wi Lay, poniewa\u017c Wielka Brytania ma tradycj\u0119 przeciwstawiania si\u0119 protekcjonizmowi. W 2004 roku mia\u0142y miejsce praktyczne powody dla takiego post\u0119powania. Wielka Brytania by\u0142a w samym \u015brodku wzrostu gospodarczego i potrzebowa\u0142a wyszkolonych pracownik\u00f3w do wype\u0142nienia wakat\u00f3w, m\u00f3wi Lay.<\/p>\n\n\n\n
Dyplomata m\u00f3g\u0142by p\u00f3j\u015b\u0107 dalej – od dawna uznaje si\u0119, \u017ce strategicznym celem Wielkiej Brytanii jest rozszerzenie Europy, aby przesun\u0105\u0107 \u015brodek ci\u0119\u017cko\u015bci od “federalistycznego rdzenia” – zwykle pojmowanego jako Francja, Niemcy i kraje Beneluksu.<\/p>\n\n\n\n
Du\u017ca liczba Polak\u00f3w wywar\u0142a presj\u0119 i sprawi\u0142a, \u017ce pojawi\u0142y si\u0119 obawy. Pocz\u0105tkowo chwalono Polak\u00f3w za “pracowito\u015b\u0107”, ale stereotyp polskiego hydraulika i budowniczego sta\u0142 si\u0119 skr\u00f3towy. Obawiano si\u0119 przed ci\u0119ciami pensji brytyjskich pracownik\u00f3w. Gordon Brown nawet posun\u0105\u0142 si\u0119 do tego, \u017ce obieca\u0142 “brytyjskie miejsca pracy dla brytyjskich pracownik\u00f3w”.<\/p>\n\n\n\n
Nag\u0142\u00f3wki gazet niekiedy sugerowa\u0142y niepohamowany przyp\u0142yw imigrant\u00f3w, na przyk\u0142ad opowie\u015b\u0107 Sun z 2013 roku, sugeruj\u0105ca, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 populacji \u0141odzi przenios\u0142a si\u0119 do Wielkiej Brytanii.<\/p>\n\n\n\n
W 2013 roku policja aresztowa\u0142a 585 os\u00f3b z powodu przest\u0119pstw na tle nienawi\u015bci skierowanej przeciwko Polakom.<\/p>\n\n\n\n
Badanie “poll of Poles” przeprowadzone w styczniu przez YouGov pokaza\u0142o pozytywne nastawienie Polak\u00f3w do Wielkiej Brytanii. Jednak wielu uwa\u017ca, \u017ce Brytyjczycy nie s\u0105 tak pozytywnie nastawieni do Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Wydaje si\u0119, \u017ce istnieje r\u00f3\u017cnica pokoleniowa. 72% Polak\u00f3w w wieku 25-34, wyra\u017ca pozytywny pogl\u0105d na temat Wielkiej Brytanii, ale tylko 30% uwa\u017ca, \u017ce Brytyjczycy pozytywnie oceniaj\u0105 ich sytuacj\u0119. Dla starszych rzeczy s\u0105 bardziej r\u00f3wnowa\u017cne. Spo\u015br\u00f3d os\u00f3b w wieku 55 lat, 63% mia\u0142 pozytywny pogl\u0105d na temat Wielkiej Brytanii, a 49% uwa\u017ca\u0142o, \u017ce Brytyjczycy maj\u0105 pozytywny pogl\u0105d na temat Polski. Tymczasem ankieta przeprowadzona przez YouGov we wrze\u015bniu 2013 roku ujawni\u0142a, \u017ce od 38 do 29% Brytyjczyk\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce Polacy maj\u0105 korzystny wp\u0142yw na Wielk\u0105 Brytani\u0119. Mo\u017cna wi\u0119c s\u0105dzi\u0107, \u017ce antypolskie nastawienie nie jest szeroko rozpowszechnione. Mo\u017cna twierdzi\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzisiejszego najbardziej negatywnego nastawienia wobec wschodnioeuropejskich imigrant\u00f3w jest zarezerwowana dla Rumun\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W pewnym sensie Wielka Brytania mo\u017ce nadal czu\u0107 d\u0142ug wobec Polski z okresu wojny. Jednak to nie jest co\u015b, o czym wiele my\u015bli cz\u0142owiek na ulicy, m\u00f3wi Lay. Rzeczy posz\u0142y do przodu.<\/p>\n\n\n\n
75 lat po tym, jak Wielka Brytania podj\u0119\u0142a pami\u0119tn\u0105 decyzj\u0119 o przyst\u0105pieniu do wojny z powodu Polski, konsekwencje tego sojuszu s\u0105 obecnie zdecydowanie silniejsze ni\u017c kiedykolwiek. Pomy\u015bl o tym, kiedy nast\u0119pnym razem przejedziesz obok polskich delikates\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Artyku\u0142 zosta\u0142 opublikowany w oryginale na stronie bbc.co.uk\/news\/magazine-28979789.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wielka Brytania przyst\u0105pi\u0142a do II wojny \u015bwiatowej z powodu inwazji Niemiec na Polsk\u0119. Jednak w roku 1945 nie uda\u0142o jej si\u0119 ocali\u0107 Polski ze szpon\u00f3w Stalina. Czy poczucie historycznego d\u0142ugu mia\u0142o wp\u0142yw na stosunki angielsko-polskie? Ka\u017cdego dnia s\u0142ysz\u0119 osoby m\u00f3wi\u0105ce po polsku. W poci\u0105gu, w sklepie, na ulicy. Dziesi\u0119\u0107 lat po przyst\u0105pieniu Polski do Unii […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11166,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1627],"tags":[],"business_case_studies_tags":[],"class_list":["post-11164","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zycie-za-granica"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Pilots_of_No._303_Polish_Squadron_RAF_with_one_of_their_Hawker_Hurricanes_October_1940._CH1535.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11164"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11164\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11164"},{"taxonomy":"business_case_studies_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/develop.wpvip.tgalpha.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/business_case_studies_tags?post=11164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}